Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Budowa oka ludzkiego

Budowa oka ludzkiego

Oko jest jednym z narządów zmysłów, dostarczającym około 80% informacji o otoczeniu. Do analizy odebranych sygnałów angażowane jest około 10% komórek nerwowych mózgu. Dzięki temu człowiek nie tylko widzi, ale też rozumie otaczający świat.

oko

Gałka oczna umiejscowiona w przedniej części oczodołu, ma kształt zbliżony do kuli i wypełniona jest ciałem szklistym – bezpostaciową substancją znajdującą się pod ciśnieniem.
Gałka oczna składa się z trzech błon:
– zewnętrznej błony włóknistej (twardówka i rogówka)
– środkowej naczyniowej (tęczówka, ciało rzęskowe, naczyniówka)
– wewnętrznej (siatkówka).

Najbardziej zewnętrzną warstwę tworzy nieprzezroczysta twardówka, która w części przedniej przechodzi w przezroczystą rogówkę. Razem stanowią one sztywny, ale elastyczny szkielet gałki ocznej. Rogówka jest głównym elementem załamującym światło w oku. Za rogówką bezpośrednio znajduje się tęczówka, która odpowiada za kolor oczu. Odpowiada też za osłabienie siły światła, jakie wpada do oka, ograniczając jego strumień.

Błona środkowa to błona naczyniowa.
Składa się z trzech części:
– część przednią to tęczówka
– część środkową stanowi ciało rzęskowe
– tylna część to naczyniówka.

Tęczówka reguluje ilość światła wpadającego do wnętrza oka przez środkowy otwór zywany źrenicą (można ją porównać z przesłoną w aparacie fotograficznym). Ciało rzęskowe utrzymuje w odpowiedniej pozycji soczewkę. Główną rolą naczyniówki jest odżywianie zewnętrznych warstw siatkówki, w której znajdują się naczynia krwionośne. Mięśnie tęczówki regulują dopływ światła do wnętrza oka, poprzez zwężanie lub rozszerzanie źrenicy. Jeśli światło jest mocne, źrenica zwęża się, a jeśli jest słabe, to rozszerza się do szerokości nawet 8 mm.

Wewnętrzna błona to siatkówka, która odbiera obraz. Siatkówka składa się z kliku warstw komórek, wśród których znajduje się warstwa komórek nabłonka barwnikowego, komórki fotoreceptorów (pręciki i czopki) oraz komórki nerwowe i glejowe. Pręciki rozróżniają światło od ciemności, czopki z kolei odpowiadają za rozpoznawanie barw i wyraźne widzenie. Na siatkówce znajduje się żółta plamka, charakteryzująca się ogromną wrażliwością na światło i barwy, gdyż jest miejscem skupienia największej ilości czopków. Pręciki są rozsiane po całej siatkówce poza plamką żółtą. Plamka ślepa pozbawiona jest komórek światłoczułych, a tym samym jest niewrażliwa na światło. Jest miejscem połączenia komórek światłoczułych z nerwem wzrokowym.

Soczewka jest umieszczona między tęczówką a ciałem szklistym za pomocą wiązadeł. Z jednej strony spotyka się z ciałkiem szklistym, z drugiej z cieczą wodnistą, która oddziela soczewkę od rogówki. Soczewka jest drugą po rogówce powierzchnią załamującą światło w oku. Jest elastyczna, a dzięki ruchom wiązadeł może zwiększać lub zmniejszać załamanie światła. W przypadku przedmiotów będących daleko, soczewka się spłaszcza, a w przypadku rzeczy będących blisko – staje się wypukła. Umożliwia zatem ostre (wyraźne) widzenie niezależnie od odległości.

Gałka oczna poruszana jest przez trzy grupy mięśni. Mięśnie te obracają gałkę oczną, zwykle jednak ruch ten ogranicza się do odchyleń o 15 stopni. Większym odchyleniom gałki ocznej towarzyszy zwykle wykonanie ruchu całą głową.

Ochronę gałki ocznej zapewniają:
oczodół, czyli twarda osłona, chroniąca przed urazami mechanicznymi
powieki i rzęsy, które chronią oko przed nadmiarem światła, urazami i zanieczyszczeniami oraz pełnią ważną funkcję podczas nawilżania oka. Powieki górna i dolna posiadają rzęsy, które pomagają chronić oko zwłaszcza przed różnego rodzaju pyłkami i kurzem. Biorą także udział w nawilżaniu oka, rozprowadzają łzy i oczyszczając przy tym oko z zanieczyszczeń.

Narząd łzowy ma za zadanie produkcję warstwy wodnej filmu łzowego, który jest konieczny do prawidłowego funkcjonowania gałki ocznej. W skład narządu łzowego wchodzą gruczoł łzowy oraz drogi odprowadzające: kanaliki łzowe, woreczek łzowy i przewód nosowo-łzowy. Gruczoł łzowy leży powyżej kąta bocznego szpary powiek. Film łzowy jest konieczny do prawidłowego funkcjonowania gałki ocznej. Bierze udział w wielu procesach: rozpuszcza i zmywa szkodliwe substancje z powierzchni oka, działa bakteriobójczo i bakteriostatycznie, bierze udział w metabolizmie rogówki i utrzymuje gładką powierzchnię rogówki. Spojówka to przezroczysta błona śluzowa, która wyściela wewnętrzną stronę powieki i przednią powierzchnię gałki ocznej.

Ujście nerwu wzrokowego znajduje się w głębi oczodołu, gdzie poprzez otwór wzrokowy nerw przechodzi do korowego ośrodka wzroku, który mieści się w płacie potylicznym mózgu.

%d bloggers like this: