Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Terapia zajęciowa

Terapia zajęciowa dla osób z chorobami reumatycznymi ( RZS )

Usprawnianie chorych ma na celu:
1. Zachowanie lub przywrócenie sprawności narządu ruchu, mięśni i stawów
2. Zwiększenie wydolności chorego, szczególnie układu krążenia
3. Usamodzielnienie chorego i przystosowanie go do życia w warunkach powstałych w związku z niepełnosprawnością.

W chorobie reumatycznej najczęściej uszkodzone są ręce i stałe ruchy przeciwdziałają zniekształceniom stawów. U chorych palących papierosy często zdarza się, że trzy pierwsze palce prawej ręki zachowują pełną sprawność a pozostałe palce oraz druga ręka wykazują znaczne ograniczenie ruchu i zniekształcenia. Chory z chorobą reumatyczna powinien codziennie wykonywać określone prace Zarówno dobór prac jak czas ich trwania uzależnia się od staniu ogólnego pacjenta. W okresach zaostrzeń choroby zaleca się nieobciążające zajęcia W miarę poprawy zwiększa się czas trwania pracy oraz dobiera się trudniejsze zajęcia. Przy wykonywaniu prac zwraca się uwagę właściwa pozycje przy pracy, tzn., aby stwarzała najlepsze warunki do pracy kończynom górnym, zapewnia właściwe ułożenie kończynom dolnym oraz umożliwia zachowanie dobrej postawy przy pracy

TERAPIA ZAJĘCIOWA Z NIEDOWŁADEM POŁOWICZNYM

W przypadku niedowładu połowiczego występuje upośledzenie sprawności fizycznej oraz większe lub mniejsze upośledzenie umysłowe. Z kończyn zazwyczaj bardziej jest upośledzona kończyna górna.

TZ w tych przypadkach ma na celu:
1. Usprawnianie objętych niedowładem kończyn, przewrócenie siły w kończynie górnej i dolnej, poprawa koordynacji ruchów
2. Przy całkowitym porażeniu kończyny górnej nauczeniu chorego posługiwania się druga ręką i wykonywanie czynności dnia codziennego jedna ręką
3. Usprawnianie psychiczne.

TZ zaleca się chorym, którzy mogą wykonywać już ćwiczenia. W okresie przebywania chorego w łóżku i przy ograniczeniu chwytności ręki, co stwierdza się najczęściej, dobór pracy jest dość trudny.

Czynności powinny być proste, z uwagi na występującą w tym okresie ociężałość umysłowa. Z chwilą, gdy chory może być dowożony lub sam dojść na oddział TZ, dobiera się prace wg jego zainteresowań. Upośledzona chwytność ręki utrudnia chorym posługiwanie się narzędziami. Z uwagi na zaburzenia koordynacji ruchów niewskazane są takie prace, w których chory narażony jest na niebezpieczeństwo (skaleczenia). Do zadań TZ należy równie tych chorych czynności życia codziennego.

Prace należy stopniować pod względem trudności oraz czasu ich trwania.

TERAPIA ZAJĘCIOWA Z NIEDOWŁADAMI SPASTYCZNYMI ( ZESPÓŁ LITTLE’A )

Chory z niedowładami spastycznymi pogodzenia mózgowego bardzo trudno jest usprawnić. Występuje u nich upośledzenie znaczne wszystkich kończyn, zaburzenie koordynacji ruchu i równowagi, niekiedy ruchy mimowolne oraz mniejsze lub większe zaburzenia psychiczne, jak również zaburzenia mowy.

Do zadań TZ zależy w powyższych przypadkach:
1. Usprawnianie fizyczne: zwiększenie sprawności kończyn siły mięśni, koordynacji ruchu
2. Usprawnianie psychiczne: kształtowanie umysłu chorego, rozwijanie inteligencji, spostrzegawczości, przystosowanie do współżycia z innymi osobami
3. Nauczenie wykonywania czynności zżycia codziennego, prac domowych, przygotowanie do zawodu.

TZ z dziećmi przeprowadza się w formie zabawowej. Dzieci z ta choroba są bardzo pobudliwe, lękliwe, nieśmiałe. W programie zajęć na TZ pierwsze godziny ćwiczeń należy przeznaczyć na oswojenie i zapoznanie dziecka z otoczeniem. Terapeuta powinien uzyskać zaufanie i sympatię dziecka. Zajęcia powinny odbywać się w atmosferze spokoju z wyłączeniem czynników podniecających. Zabawki stosowane w TZ powinny mieść charakter usprawniający i kształcący. Głównym celem zajęć jest rozwinięcie chwytności ręki, koordynacji ruchu i siły kończyn górnych. Należy również nauczyć dzieci czynności życia codziennego: ubieranie się, jedzenie, higiena, starszych dzieci prac domowych

Pacjentom w wieku starszym zaleca się: tkactwo, wikliniarstwo, kaletnictwo, ogrodnictwo. Prace dobiera się w zależności od zainteresowań i poziomu umysłowego chorego.

NIEWSKAZANE są prace z narzędziami ostrymi, które przy zaburzonej koordynacji ruchu mogłyby narazić chorego na zranienie.

POSTEPOWANIE TZ W CHORYMI Z ZABURZENIAMI UKŁADU KRĄZENIA

W leczeniu tych schorzeń TZ spełnia następujące zadania:
1. Usprawnia chorego
2. Zwiększ jego wydolność fizyczną
3. Skraca czas choroby i rekonwalescencji
4. Może dać wytyczne do przezawodowienia chorego, jeżeli zachodzi konieczność.

Prace dobiera się do stanu ogólnego pacjenta, jego wydolności fizycznej. Rodzaj pracy i czas jej trwania uzgodnić z lekarzem. Terapeuta powinien obserwować chorego podczas pracy, zwracać uwagę na częstość oddechu i ukrwienie twarzy. Bladość twarzy i przyspieszony oddech świadczy o zmęczeniu pacjenta, należy wtedy przerwać pracę i przeanalizować właściwość doboru pracy oraz czas jej trwania. Program usprawniania tych chorych powinien opierać się na umiejętnym stopniowaniu wysiłku. Podczas pracy wskazane są kilkuminutowe przerwy.

TZ DLA CHORYCH ZE SCHORZENIAMI UKŁADU ODDECHOWEGO

Schorzenia układu oddechowego, zwłaszcza gruźlica płuc, należy do długotrwałych chorób. Chorzy cierpiący na te schorzenia często przebywają przez wiele tygodni w szpitalu, a następnie przez kilka miesięcy w sanatorium. Prowadzenie TZ wskazane jest zarówno w szpitalch, jak i w sanatoriach.

Celem TZ w przewlekłych schorzeniach układu oddechowego jest:
1. Utrzymanie sprawności fizycznej chorego
2. Usprawnianie psychiczne, zapobieganiu depresjom
3. Utrzymanie i rozwijanie poczucia potrzeby pracy oraz udzielenie wskazówek i pomocy, co do zatrudnienia pacjenta i ewentualnie jego przekwalifikowanie.

W szpitalach prowadzi się TZ przyłóżkową. Dobór pracy zależy od wydolności fizycznej i jego zainteresowań. W sanatoriach przeciwgruźliczych pacjenci spędzają kilka godzin na zajęciachTZ. Sale TZ powinny mieć dużo światła i bardzo pożądane jest połaczenie sali z tarasami.

Do prac wskazanych dla chorych ze zmianami w układzie oddechowym zalicza się:
– dziewiarstwo
– hafciarstwo
– zabawkarstwo
– fotografika
– biżuteria

Zabronione są zajęcia w pyle i kurzu!

TZ CHORYCH Z ZABURZENIAMI PSYCHICZNYMI

Wyłącznie stosujemy estezjoterapię. Termin ten oznacza wyłącznie zastosowanie sztuk plastycznych w terapii z chorym psychicznie.

Estezjoterapia wykorzystuje malarstwo rzeźbę, film. Pomaga w rozładowaniu napięcia, odreagowania negatywnych emocji. Dla niektórych jest to jedyna forma uzewnętrznienia ich wewnętrznego świata.

Schorzenia psychiczne tworzą odrębną grupę chorób. Zmiany patologiczne dotyczą tu wyższych czynności nerwowych. Chory psychicznie na wskutek zaburzeń umysłowych traci zdolność do udziału w życiu społecznym. Nie potrafi także ułożyć sobie życia własnego i prowadzić go. Staje się jednostka chorą i wymagającą opieki i leczenia.  TZ zajęciowa należy do podstawowych środków w leczeniu schorzeń psychicznych.

Odpowiednio dobrana praca może wpływać:
1. Uspokajająco
2. Mobilizująco
3. Usprawniająco w sensie przywrócenia choremu zdolności nawiązywania kontaktów interpersonalnych i współżycia z innymi oraz dostosowania się do środowiska, w którym żyje.

Prowadzenie TZ z psychicznie chorymi wymaga specjalnego przygotowania od instruktora TZ. Poza podstawowymi zajęciami z zakresu kliniki schorzeń psychiczny i postepowania z psychicznie chorymi terapeuta powinien posiadać specjalne walory osobiste: zrównoważenie, spokój i takt w postepowaniu, uprzejmość wyrozumiałość. W stosunku do chorego terapeuta powinien okazywać dużo wyrozumiałości, cierpliwości i przyjaźni i odwagi. Postepowaniu z psychicznie chorymi opiera się na stosowaniu różnych metod terapeutycznych pod kierunkiem lekarza psychiatry. Zespół osób prowadzących psychicznie chorych powinien w leczeniu oddziaływać swoja właściwą postawa i postepowaniem na chorego oraz stworzyć mu jak najbardziej odpowiednie środowisko Duże znaczenie ma atmosfera panująca na oddziale TZ, dzięki: – wyeliminowanie słowa pacjent i szpital – rozmów prowadzonych na oddziale terapii – udzielaniu choremu pewnej swobody w postepowaniu, co da mu poczucie wolności, zobowiązuje to jednak do uważnej, ale dyskretne obserwacji chorego – unikanie zbytniego nadzoru i opieki (wielu z tych chorych odznacza się wybitna inteligencją i ma bardziej drażliwa naturę niż przeciętna jednostka) – eliminacja dyskusji na temat choroby i jej objawów – dobór prac uzależnia się od stopnia zaburzeń chorego i wskazań lekarza dotyczących celów terapii zajęciowych.

Większość prac ręcznych może być stosowana na oddziałach terapii dla psychicznie chorych. Twórcza praca wymagającą pewnej interwencji chorego nie jest wskazana w pierwszym okresie leczenia.

Zaleca się na początku proste prace, kierując się zainteresowaniami, poziomem wykształcenia i zawodem, które pacjent wykonywał przed choroba. Do zadań TZ należy zainteresowanie chorego czynnościami życia codziennego i własna osobą. Uczy się chorego utrzymania porządku w swoim otoczeniu i zwracania uwagi na własny wygląd. Wymaga się od chorego porządnego ubrania się, zachowania higieny, mycie, czesanie. Czynności te nalezą do podstawowych i pierwszych czynniki w procesie resocjalizacji chore. Zajęcia w ramach TZ mogą być połączone z rozrywka, zabawa. Praca i zabawa powinny się przeplatać się.

Należy dążyć do tego, ażeby pacjent każde zajęcia wykonywał chętnie i z przyjemnością. Podczas wykonywania prac należy zwracać uwagę na stopień zmęczenia pacjenta. Wywołanie zmęczenia jest przeciwwskazane. Zalecane są przerwy w czasie prac oraz jak najczęstsze prowadzenie prac na świeżym powietrzu. Bardzo wskazana jest muzykoterapia, natomiast przeciwskazane są prace z ostrymi narzędziami.

DOKUMENTACJA TERAPII ZAJĘCIOWEJ

Dla oceny wyników pracy oraz dla celów statystycznych konieczne jest prowadzenie dokumentacji z prowadzonych zajęć na oddziale TZ
– Skierowanie na TZ.
– Karta pacjenta.

 

%d bloggers like this: