Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Terapia zajęciowa dla chorych z dysfunkcją narządów ruchu

 Prowadzenie TZ wymaga od terapeuty zajęciowego specjalnego przygotowania i doświadczenia. Poza znajomością zasad TZ, terapeuta pracujący w tej dziedzinie powinien mieć pewne wiadomości z zakresu fizjologii, anatomii, biomechaniki, neurologii i ortopedii.

Celem TZ w leczeniu chorych z dysfunkcją ruchu jest:

– zwiększenie zakresu w stawach i siły mięśni

– poprawienie koordynacji ruchu, wyrobienie zręczności ruchowej i zwiększenie wydolności fizycznej przez kinezyterapię

– zapobieganie powstawaniu niezdrowych reakcji psychicznych, lub – gdy one już powstały – usunięcie ich.

Terapia zajęciowa w tych przypadkach powinna być zalecana jak najwcześniej, już w momencie, gdy chory jest zdolny do ćwiczeń wolnych. TZ zaleca lekarz, określając jej cel i informując terapeutę o istocie schorzenia czy urazu i ogólnym stanie chorego.

Zalecenie na TZ powinno zawierać:

– Imię i nazwisko pacjenta

– Rozpoznanie

– Rodzaj niepełnosprawności fizycznej

– Cel terapii zajęciowej

– Uwagi

 W zależności od wskazań i stanu chorego, terapie prowadzi się przy łóżku lub na oddziale TZ.

Dobierając zajęcia czy pracę choremu, terapeuta zajęciowy musi najpierw dobrze zapoznać się z osobowością pacjenta: poziomie jego wykształcenia, jego zawodzie i jego zainteresowaniach. Następnie należy wytłumaczyć choremu zasady pracy i cel terapii zajęciowej. Nie osiągnie się żadnych wyników w terapii zajęciowej, jeżeli nie zdobędzie się zaufania i współpracy pacjenta.

DOBÓR PRACY DLA CHORYCH Z OGRANICZENIEM RUCHU W OBRĘBIE KOŃCZYNY GÓRNEJ

Polega przede wszystkim na odpowiedniej pozycji i ustawieniu danej kończyny przy pracy. Należy tak ustawić pacjenta lub warsztat pracy, by przy danej czynności ruch odbywał się w tym stawie, którego zakres ruchu chcemy zwiększyć.

Dobór pracy dla chorych z niedowładem mięśni i ograniczeniem ruchu w obrębie kończyny dolnej – dla czynności kończyn dolnych, do których należy przede wszystkim chodzenie, najbardziej istotne są ruchy zgięcia i prostowania w stawie biodrowym i kolanowym oraz zgięcia podeszwowe i grzbietowe w stawie skokowym.

Ćwiczenia na staw biodrowy

a) tkactwo – ruchu przywodzenia i odwodzenia,

b) garncarstwo

c) ogrodnictwo

d) praca na tokarniach w drewnie

Dla ćwiczeń mięśni uda działających na staw kolanowy stosujmy te same działania, co przy stawie biodrowym.

Dla ćwiczeń mięśni podudzia działającym na staw skokowy

– tkactwo

– garncarstwo

– szycie na maszynie nożnej

TERAPIA ZAJĘCIOWA W PRZYPADKACH PARAPLEGI (porażenie poprzeczne dwukończynowe)

Program rehabilitacji chorych przewiduje zaadaptowanie tych pacjentów do siedzącego trybu życia, nauczenie ich poruszania się za pomocą wózka i wyuczenie pracy, którą będą wykonywać w pozycji siedzącej. Terapię zajęciową włącza się jak najwcześniej w program usprawniania. Już w pierwszych tygodniach choroby zaleca się prace, która pacjent wykonuje w łóżku, np. rysowanie, tkanie. Z chwila, kiedy pacjent może siedzieć i jeździć na wózku, rozpoczyna prace na oddziale TZ.

Do zadań w TZ w programie dla paraplegików należy:

– Zwiększenie siły i sprawności kończyn górnych (dobiera się stopniowo pracę wymagające coraz większego wysiłku)

– Zainteresowanie pracą i znalezienie tej dziedziny, która choremu odpowiada najbardziej

– Rozwiniecie dążeń do samodzielności i samowystarczalności

– Rozwiniecie poczucia potrzeby pracy

– Jeżeli zachodzi konieczność zmiany zawodu, udzielenie pomocy choremu w doborze właściwego kierunku szkolenia zawodowego.

Dla paraplegików dostępnych jest wiele prac, dobór ich zależy od zainteresowań wykształcenia, inteligencji chorego. Niekiedy wskazane są pewne pomoce lub adaptacje do wykonywania poszczególnych prac, np. stolik, pulpit do wózka, odpowiednia wysokość stołu i właściwe usytuowanie na nim warsztatu pracy.

Dobór pracy po amputacjach na kończynie górnej

Utrata kończyny jest dla pacjenta podwójnym urazem, fizycznym i psychicznym. Celem terapii zajęciowej jest uprawnianie fizyczne i psychiczne. Te dwa procesy odbywają się jednocześnie.

Do pogodzenia się z niepełnosprawności dochodzi z chwilą stwierdzenia swojej użyteczności i zręczności.

Program TZ dla pacjentów po amputacjach na kończynach górnych obejmuje:

– Usprawnianie kikuta i obręczy kończyny górnej

– Naukę posługiwania się protezą

TZ zaleca się choremu jak przebywa jeszcze w łółżku. Do prac, które można zlecić choremu w pierwszy okresie jego choroby zalicza się: malowanie, pisanie, drobne prace w skórze, w drewnie.

Dobór pracy dla chorych po amputacjach na kończynie dolnej

Głównym celem TZ u chorych po amputacji kończyn dolnych jest

– Usprawnianie psychiczne (przyspieszenie akceptacji niepełnosprawności)

– Wzmocnienie siły mięśni kikuta

– Nakreślenie kierunku przyszłego szkolenia zawodowego lub pracy, jeżeli zachodzi potrzeba zmiany zawodu.

TZ trzeba zacząć jak najwcześniej w okresie przebywania w łóżku zaleca się prace ręczne, kierując się zainteresowanie pacjenta.

Do ćwiczeń kikutów można zaadoptować warsztat tkacki. W przypadkach amputacji poniżej stawu kolanowego należy wzmacniać przede wszystkim mięsień czterogłowy uda. Wskazane są warsztaty tkackie, na których pacjent mógłby wzmacniać mięsnie przywodzące i prostujące udo. Po otrzymaniu protezy chory może pracować w warsztacie tkackim nożnym, a poza tym wyrabiać umiejętność i pewność chodzenia w protezie. (opanowuje przy pracach stolarskich, introligatorskich, ogrodnictwie).

Przykłady prac

1. Dla ćwiczeń palców i ręki, chwytności (powinien być prawidłowy chwyt)

– koszykarstwo

– praca w skórze

– metaloplastyka

– rzeźbiarstwo

– malowanie na płótnie

2. Dla ćwiczeń mięśni ramienia

– stolarstwo

– krawiectwo

– praca w skórze

3. Dla ćwiczeń mięśni barku

– stolarstwo

– szycie łączone z krojem

– zabawkarstwo

– malowanie obrazów na sztaludze

– ogrodnictwo

W przypadku zaburzeń czucia w obrębie kończyny górnej przeciwwskazane są prace z materiałem gorącym.

%d bloggers like this: