Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Cykl chodu składa się z czynności od dotknięcia piętą podłoża jednej kończyny dolnej do następnego dotknięcia podłoża tej samej kończyny. W czasie cyklu każda z kończyn ma dwie fazy: wykroku i podporu.

Faza podporu rozpoczyna się od dotknięcia  piętą podłoża przy wysuniętej do przodu kończynie dolnej i kończy się w momencie oderwania się palców stopy od podłoża przy kończynie dolnej, cofniętej ku tyłowi.

W tej fazie można rozróżnić:
okres hamowania od dotknięcia  piętą podłoża do chwili kiedy środek ciężkości znajduje się nad stawem skokowym
okres przyspieszenia od momentu, gdy środek ciężkości przechodzi nad stawem skokowym do chwili, gdy duży palec stopy odrywa się od podłoża.

Faza wykroku zaczyna się od momentu oderwania się stopy od podłoża i kończy się gdy pięta dotyka podłoża.

Obie te fazy następują po sobie, ale nie w ten sposób, że druga zaczyna się, gdy pierwsza się kończy. Faza podporu trwa dłużej niż faza wykroku. Zachodzi więc okres, w którym obie kończyny dolne są w fazie podporu. Ten okres nazywamy fazą podwójnego podporu. Z chwilą przyspieszenia chodu, następuje zbliżanie się czasu trwania obydwu faz, z tym że zawsze występuje faza podwójnego podporu, który staje się coraz krótszy. Okres podwójnego podporu znika wtedy gdy rozpoczyna się bieg.

Przygotowanie do nauki chodzenia

Będzie ono różne w zależności upośledzenia sparawności fizycznej chorego. Dlatego też czały problem usprawniania poprzedzający naukę chodzenia powinien dążyć do utrzymania lub przywrócenia ogólnej sprawności chorego. Jeżeli pacjent przez dłuższy czas nie chodził i był unieruchomiony, konieczne jest stopniowe przystosowanie do pozycji pionowej. Pionizację chorego przeprowadza się najłatwiej na specjalnym stole – stół pionizacyjny – i codziennie zwiększa się kąt pochylenia stołu i czas trwania pionizacji. Szczególną uwagę zwracamy na tętno i oddech pacjenta. Czas trwania pionizacji na stole pionizacyjnym wynosi od 15-30 min/dziennie. Poza tym zaleca się siedzenie na łóżku ze spuszczonymi nogami. Przeprowadza się próby stania przy łóżku przy pomocy dwóch osób.

Przed przystąpieniem do nauki chodzenia należy ocenić:
1. Zakres ruchu w stawie kończyn dolnych
2. Siłę mięśni kończyn dolnych
3. Długość i ustawienie kończyn dolnych
4. Stan stawów, mięśni, tułowia i kończyn górnych
5. Sprawność układu nerwowego pod względem koordynacji ruchu i równowagi Układu krążenia  i oddechowego
6. Wydolność ogólną

Sposób nauki chodzenia

Przy zmianach nieodwracalnych konieczne jest wprowadzenie i rozwiniecie mechanizmów zastępczych. W przypadku braku działania zginaczy biodra, porażenia całrej kończyny dolnej lub usztywnienia stawu biodrowego, faza wykroku odbywa się przez uniesienie miednicy i rotuje je wokół biodra zdrowego oraz wysunięcia biodra chorego do przodu. Pacjent z usztywnionym stawem kolanowym lub bezczynnej stabilizacji kolana uczy chodzić się podobnie –  jednak, jeżeli działają zginacze biodra, wykrok jest znacznie ułatwiony. Przy zmianach patologicznych tylko w obrębie stopy, nauka chodzenia nie przedstawia specjalnych trudności.

Rodzaje kul:
– przedramienne
– łokciowe
– ramienne
– pachowe
– specjalne

Rodzaje chodu o kulach:
a) 4 taktowy – ten rodzaj chodzenia jest najbardziej optymalny i od niego należy zacząć naukę chodzenia
b) 3 taktowy – wysuwa się obie kule naprzód, następnie chorą nogę, a później zdrową
c) 2 taktowy – dwie kule wysuwa się do przodu, a następnie nogi
d) 1 kula po stronie nogi zdrowej, noga chora idzie razem z kulą

Wchodzenie po schodach:
1. Noga zdrowa
2. Kule
3. Noga chora

Schodzenie po schodach:
– na niższym stopniu najpierw stawiamy kule i chorą kończynę
– dostawiamy nogę zdrową

Usprawnianie po amputacji kończyn
Amputacja – zabieg chirurgiczny, częściowe lub całkowite odjęcie kończyny
Amputacje mogą być urazowe, z powodu wypadku
Lecznicze z powodu chorób, np. miażdżycy, choroby Buergera, cukrzyca, zatory, zakrzepy, odmrożenia
Przy amputacji urazowej należy zabezpieczyć odcięte tkanki i w miarę możliwości obłożyć je lodem lub zabezpieczyć jałową gaza nasączoną solą fizjologiczną

Usprawnianie po zabiegu amputacyjnym
– Kikut (część która została) należy ułożyć w odpowiedniej pozycji
– Należy zrobić specjalistyczne bandażowanie, aby zrobić kształt stożka
– Należy zrobić wiele rękoczynów, które mają zrobić kończynę na kształt kikuta oraz na stan więzadłowo mięśniowy kikuta.
– Stosujemy hartowanie kikuta (szczotka, ręcznikiem)
– Wzmacnianie kończyn górnych
– Ćwiczenie kikuta
– Nauka chodu o kulach, przy balkoniku, przesiadanie się z lóżka na wózek
– Nauka nakładania protezy i chodzenie w protezie

Usprawnianie w RZS ( reumatoidalne zapalenie stawów)

Jak dobrać kule i dopasować do chorego

Kule pachowe przeznaczone są dla osób starszych, potrzebujących solidnego wsparcia. Nie angażują tak bardzo kończyn górnych w proces chodzenia jak kule łokciowe. Należy pamiętać, że osoby z miażdżycą nie powinny używać kul pachowych ponieważ te mogą uciskać okolice tętnicy pachowej. Kule łokciowe, znacznie bardziej popularne, polecane są osobom, u których ważne jest zachowanie prawidłowego wzorca chodu, którego kule łokciowe nie zaburzają tak bardzo jak pachowe. Zanim przystąpimy do chodzenia, należy odpowiednio dostosować długość kul. Prawidłowo powinno się to wykonać na stole pionizacyjnym, bądź na łóżku pacjenta. Polecamy choremu całymi stopami oprzeć się o „ściankę” łóżka. Następnie odszukujemy u niego krętarz i do tej wysokości dostosowujemy wysokość kuli –  tzn. na wysokośći krętarza powinna się znajdować rączka kuli. Tak dobrana wysokość zapewnia prawidłowe ustawienie kończyn górnych w lekkim zgięciu w stawach łokciowych.

Amputacja na poziomie uda:

Nieprawidłowe ustawienie kikuta to odwiedzenie i zgięcie w stawie biodrowym.

Profilaktyka ustawienia kikuta jest ważna i konieczna – aby proces protezowania mógł przebiegać prawidłowo i zakończył się sukcesem.

%d bloggers like this: