Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Terapia zajęciowa 03

Cele terapii zajęciowej w ujęciu ogólnym
– daje osobie niepełnosprawnej rozrywkę, w czasie długich godzin szpitalnej bezczynności
– oddziałuje psychoterapeutycznie, czyli wzbudza i umacnia w chorym zaufanie do własnych sił
– przyśpiesza leczenie w sensie klinicznym, usprawnia funkcję uszkodzonych części ciała i całego organizmu, pozwala przez skupieniu uwagi na określonej czynności zapomnieć o zmęczeniu i wykonać więcej 
ruchów (czynności) niż na sali gimnastycznej
– przygotowuje osobę niepełnosprawną do pokonywania różnych trudności w życiu codziennym i do podjęcia w przyszłości szkolenia zawodowego lub zatrudnienia
– przyczynia się do integracji osobowości w warunkach zaistniałych w niepełnosprawności z późniejszą perspektywą samodzielnego życia

Aby terapia przebiegała prawidłowo musi zaistnieć więź między pacjentem i terapeutą polegająca na wzajemnej akceptacji.

Pierwsza faza TZ powinna rozpocząć się od nawiązania kontaktu terapeuty z uczestnikiem terapii i trwać powinna tak długo aż ten stanie się na tyle silny, że nie ulegnie zerwaniu nawet wówczas, gdy terapeuta 
będzie oceniał, interpretował i korygował zachowania uczestnika nimi, że osądy takie mogą być przez niego przykro odczuwane. Właściwym zadaniem tej fazy, zwanej również rozmrażaniem jest wytworzenie 
odpowiednio silnej więzi pomiędzy uczestnikiem i terapeuta.

Druga faza zaczyna się wtedy, gdy więź ta pozwala już terapeucie na pewna dozę obiektywizmu i chłodnego realizmu w omawianiu problemów pacjenta bez obawy jej przerwania lub zakłócenia. Realistyczne 
roztrząsanie czasem bardzo osobistych spraw człowieka stanowi punkt wyjścia do zasadniczego zadania drugiej fazy terapii. Tym zadaniem jest wyjaśnienie uczestnikowi, na czym polega stojąca przed nim 
alternatywa wyboru zachowania, czynności, prac a także konieczności podjęcia przez niego samodzielnej decyzji w tym względzie i jakie konsekwencje dla uczestnika są z tym związane.

Trzecia faza dotyczy planowania przez uczestnika własnej przyszłości. Etap ten zaczyna się po zakończeniu systematycznych kontaktów terapeutycznych i służy konfrontacji zdobytych przez pacjenta w toku terapii doświadczeń z rzeczywistością społeczną – czy i na ile nabyte przez uczestnika nowe wartości, postawy i sposoby oceniania świata i siebie są pomocne w codziennym życiu, czy uczestnik posiadł umiejętność wysuwania dla siebie korzystnych celów życiowych i czy nauczył się sposobów ich osiągania.

Istotnym elementem TZ jest aktywizacja uczestników (jest to zespół działań mających na celu włączenie osób do udziału w różnych dziedzinach życia). Jest wyrazem czynnego trybu życia, chęci działania oraz sposobem leczenia wielu chorób i zaburzeń. Problem aktywizacji nabiera szczególnego znaczenia u osób, które z różnych powodów dysfunkcji fizycznej, umysłowej lub fizycznej nie są w stanie samodzielnie funkcjonować. Aktywizacja uczestników TZ powinna objąć wszystkie możliwe zakresy od czynności porządkowych i samoobsługowych, po czynności na rzecz innych osób. W okresie aktywizacji każdy uczestnik terapii zajęciowej jest traktowany indywidualnie i podmiotowo. Pośród zaoferowanych propozycji, uczestnik sam wybiera formę zajęć, która odpowiada jego potrzebom i możliwościom samorealizacji. Brak aktywności kontaktu pomocy ze strony innych osób daje poczucie własnej nieprzydatności, prowadzi do poczucia krzywdy, izolacji, osamotnienia.

Proces Terapeutyczny
To celowe działanie specjalistów zajmujących się podopiecznym.

Skład zespołu terapeutycznego uwarunkowany jest:
– rodzajem niepełnosprawności
– formą leczenia
– wiekiem podopiecznego
– czasem rozpoczęcia rehabilitacji
-miejscem prowadzenia terapii

Proces terapeutyczny powinien być opracowany na podstawie wyników badań medycznych, psychologicznych, pedagogicznych i analizy wszystkich dokumentów oraz wywiadu o podopiecznym, rodziną lub osobą 
znaczącą dla podopiecznego.

Proces terapeutyczny powinien podlegać modyfikacji w zależności od uzyskiwanych efektów.
Zespół opracowuje cel, ustala metody i formy, środki działania dla każdego podopiecznego indywidualnie, a także cele i metody pracy grupowej. Nadrzędnym celem procesu terapeutycznego jest takie usprawnianie 
podopiecznego, aby mógł na tyle ile jest to możliwe funkcjonować samodzielnie w środowisku

Skład zespołu uwarunkowany jest rodzajem placówki, w której przebiega rehabilitacja. Zależy więc od podopiecznych i rodzaju ich niepełnosprawności.

Etapy postępowania terapeuty

Terapia i każdy rodzaj reagowania na chorobę lub niepełnosprawność wymaga strategii posiadania całościowej wiedzy/wizji, której efekt doraźny wkomponowany jest w perspektywę przyszłości a cały wysiłek 
skoncentrowany jest na człowieku chorym/niepełnosprawnym, a nie na samej chorobie czy niepełnosprawności.
Pierwszym bardzo istotnym elementem w prowadzeniu TZ jest diagnoza terapeutyczna
1. DIAGNOZA TERAPEUTYCZNA
Jednym z elementów leczenia, pielęgnowania i usprawnienia człowieka chorego, niepełnosprawnego jest dokładne rozpoznanie i ocena wszystkich odbiegających od normy czynności życiowych w celu:
– nakreślenie planu postępowania terapeutycznego
– dla kontroli postępu prowadzonej terapii
– dla określenia generalnej linii rehabilitacji z oznaczeniem końcowego celu, który mogłaby osiągnąć badana osoba.

PROCES TERAPEUTYCZNY – największe znaczenie ma nie tyle dokładna diagnoza medyczna, ile określenie wydolności czynnościowej, umiejętności radzenia sobie z otoczeniem i samym sobą. Dlatego też niezbędnym elementem składowym oceny powinno być określenie sprawności fizycznej, funkcji poznawczej, emocjonalnej i społecznej.

2. CELE TERAPII
Wiodącym celem TZ jest przywrócenie sprawności fizycznej, psychicznej, umysłowej, czy tez preorientacja zawodowa. Szczegółowe cele musza wynikać ze specyficznych potrzeb konkretnej osoby oraz etapu 
postępowania rehabilitacyjnego.
Cele szczegółowe zależą tez w dużej mierze od rodzaju niepełnosprawności.
Niepełnosprawność fizyczna wymaga od terapeuty skoncentrowanej uwagi, działań na uruchomieniu mięśni, poprawienie koordynacji, siły, mobilności czy też wyrobienie czynności zastępczych w samoobsłudze
Niepełnosprawność psychiczna wymaga skupienia się na wyrównaniu zaburzonych procesów emocjonalnych, poznawczych lub funkcjonowania w grupie społecznej.
Przy określaniu celów szczegółowych kładziemy duży nacisk na to, aby cel był realny i możliwy do osiągnięcia przy aktywnej współpracy pacjenta.
3. DOBÓR METOD I TECHNIK TERAPII ZAJĘCIOWEJ
Specyficzne techniki zastosowane w TZ uzależnione są od założeń teoretycznych, potrzeb wieku, płci, rodzaju niepełnosprawności, stosowanych metod leczenia, umiejętności, zdolności i zainteresowania pacjenta 
oraz możliwości i czasu, który może poświęcić terapeuta. W doborze technik i metod do potrzeb i możliwości podopiecznego musimy zwrócić uwagę na jego poziom wysiłkowy.
4. PLANOWANIE
Równolegle z podejmowaniem decyzji o doborze rodzaju TZ oraz metod pracy, należy dokonać wyboru odpowiednich form i środków, wyznaczyć optymalną częstotliwość prowadzenia zajęć

Istnieje szereg reguł dobierania odpowiednich form i środków:
– zajęcia powinny być zawsze indywidualne
– czas i częstość zajęć powinny respektować zasoby pedagogiczne, przede wszystkim zasadę stopniowania trudności i konsekwencji. Rozpatrujemy wydolność umysłową, emocjonalną, fizyczną, aby nie dopuścić 
do wystąpienia objawów zmęczenia
– obowiązuje zasada liczenia się z innymi członkami zespołu terapeutycznego realizującymi program rehabilitacji oraz uczestnikami samego podmiotu biorącego udział w terapii czy też jego rodziny
– plan powinien być obiektywnie realny do zrealizowania, nie powinien być krótszy niż 7 dni.

%d bloggers like this: