Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Budowa komórki

Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych takich jak:
przemiana materii
wzrost
rozmnażanie

1 – Jąderko
2 – Jądro komórkowe DNA
3 – Rybosom RNA
4 – Pęcherzyk
5 – Szorstkie retikulum endoplazmatyczne { R E T I K U L U M }
6 – Aparat Golgiego
7 – Mikrotubule { M I K R O – T U B U L E }
8 – Gładkie retikulum endoplazmatyczne
9 – Mitochondrium
10 – Wakuola
11 – Cytozol
12 – Lizosom
13 – Centriola

Wszystkie żywe organizmy zbudowane są z komórek.
Komórka, w zależności od pełnionej funkcji i położenia, może posiadać różne kształty – koliste, płaskie, walcowate.
Komórka zawiera informację genetyczną, która kieruje wszystkimi procesami przebiegającymi na jej terenie.
Jest to złożony układ nadawczo-odbiorczy, który reaguje na sygnały ze środowiska.

Rozmnażanie się komórki odbywa się przez jej podział, który może przebiegać dwoma sposobami:
– bezpośrednim (mejoza)
– pośrednim (mitoza)

Ściana komórkowa stanowi sztywną osłonę chroniącą komórkę.
Błona komórkowa to delikatna, elastyczna powłoka, która oddziela żywą zawartość komórki.
Błona komórkowa odgrywa także decydującą rolę w procesach wymiany substancji (dyfuzji) między komórką a otoczeniem.

Większość procesów życiowych odbywa się na terenie cytoplazmy.
Cytoplazma jest mieszaniną licznych substancji organicznych oraz nieorganicznych i stanowi największą objętościowo część komórki.
W jej obrębie znajdują się wszystkie organelle komórkowe.

Retikulum endoplazmatyczne jest to sieć kanalików oddzielonych od cytoplazmy podstawowej błonami.
Błony kanalików mogą być pokryte rybosomami (retikulum ziarniste szorstkie), lub wolne od nich (retikulum gładkie).
Dzięki retikulum endoplazmatycznemu możliwe jest przemieszczanie różnych substancji w obrębie komórki. Siateczka śródplazmatyczna transportuje i gromadzi niektóre substancje.

Rybosomy zbudowane są z białka i kwasu rybonukleinowego (RNA). Biorą udział w biosyntezie białka.

Aparat Golgiego – zebrane w stosy i spłaszczone cysterny.
Aparaty Golgiego pełnią w komórce szereg ważkich funkcji, do których należy transport w obrębie komórki zagęszczonych substancji (przede wszystkim białek i lipidów), a także sekrecja (wydzielanie) składników 
niepotrzebnych lub szkodliwych poza komórkę.

Wakuola, czyli wodniczka, to zbiornik soku komórkowego.
Podstawową funkcją wodniczki jest utrzymanie jędrności. Stanowi ona zbiornik, w którym zbiera się nadmiar wody.

Centra energetyczne komórki stanowią Mitochondria.
Mitochondria są to organelle oddechowe.
Głównym zadaniem mitochondriów jest wytwarzanie energii użytecznej dla komórki energii.
Mitochondria uczestniczą także w detoksykacji (poprzez utlenianie toksyn), przemianie aminokwasów i utlenianiu kwasów tłuszczowych.
Ze względu na funkcję, mitochondria określa się mianem „siłowni komórki”.
Jądro komórkowe zawiera większość materiału genetycznego komórki, zorganizowanego w postaci wielu pojedynczych, długich nici DNA związanych z dużą ilością białek, głównie histonowych, które razem tworzą 
chromosomy. Geny zlokalizowane w chromosomach stanowią genom komórki.
Funkcją jądra komórkowego jest przechowywanie i powielanie informacji genetycznej oraz kontrolowanie czynności komórki.

W obrębie jądra komórkowego:
błona jądrowa (podwójna membrana otaczająca całe organellum i oddzielająca je od cytoplazmy)
blaszka jądrowa (sieć delikatnych włókienek białkowych stanowiących rusztowanie dla jądra i nadająca mu wytrzymałość mechaniczną).

Chociaż wnętrze jądra nie zawiera żadnych ograniczonych błoną przedziałów, jego zawartość nie jest jednakowa i można wyróżnić kilka struktur subjądrowych, złożonych z białek, cząsteczek RNA oraz 
szczególnych fragmentów chromosomów.
Najlepiej znaną strukturą jest jąderko, zaangażowane głównie w tworzenie rybosomów.