Przygotowanie do zawodu i perspektywy zatrudnienia

Arteterapia

ARTETERAPIA – terapia przez sztukę; podopieczny ma kontakt czynny lub bierny z kultura i sztuką.

Etymologia
Arte (z łac.) jest to słowo określające wykonanie czegoś w doskonały, artystyczny, lub po mistrzowsku i pochodzi od słowa ars (sztuka)
Terapia (z gr.) oznacza opiekować się, oddawać cześć

Metoda to systematyczny sposób postępowania, prowadzący do założonego wyniku. Skoncentrowane czynności wykonywane w określonym porządku, pozwalające na uzyskaniu określonego efektu oddziaływania 
terapeutycznego.
W technice elementem różniącym jest materiał i narzędzie pracy.
 
Dzisiejsza arteterapia wykorzystuje do leczenia i wspomagania rozwoju różne formy plastyczne, muzyczne, taneczne, literackie, teatralne etc.
Daje możliwości symbolicznego wyrażania przeżyć i emocji w bezpiecznych warunkach. Pomaga wyzwolić kreatywność, uwierzyć w siebie, komunikować się z innymi, odnaleźć sens i swoje miejsce w świecie
Arteterapia to twórczy trening, wykorzystujący proces tworzenia lub wynik procesu twórczego do wzbogacenia własnej osobowości. Jest to proces poznawania siebie, przygoda z procesem tworzenia oraz twórczym 
myśleniem.
 
Cele i funkcje arteterapii
Arteterapia może być rozpatrywana w dwóch aspektach:
- w szerokim rozumieniu jest tu układ poglądów i czynności ukierunkowanych na utrzymanie i podnoszenie jakości życia przy pomocy dzieł sztuki oraz uprawiania tej sztuki.
- w wąskim znaczeniu arteterapia jest to spontaniczna twórczość chorych poddanych opiece terapeutów lub działania rekreacyjne, plastyczne – podejmowane w sytuacji terapeutycznej przez osoby uprzednio 
nietwórcze w zakresie plastyki.

Celem tak pojmowanej arteterapii jest:
– ujawnianie wypartych uczuć
– ujawnienie zahamowań blokujących poznawanie, uczenie się, rozwój zdolności i kształtowanie  osobowości
– pomoc przy zwyciężaniu choroby – wpieranie psychiczne, rozmowa
– zwalczenie skutków choroby, mobilizacja do działania (że życie toczy się dalej)
– zrozumienie problemów życia codziennego
– osiągnięcie spokoju psychicznego

Funkcje arteterapii
- rekreacyjna, przejawia się ona w tworzeniu warunków ułatwiających wypoczynek, oderwanie się od trudności życia codziennego, a tym samym nabywanie nowych chęci do podejmowania ważnych  
osobistych decyzji życia codziennego
- edukacyjna, dotyczy dostarczania dodatkowych wiadomości, pełnej wiedzy i zwiększenia mądrości życiowej, dzięki czemu jednostka zaczyna pełniej orientować się w rzeczywistości, zaczyna stawiać 
sobie ambitniejsze, nowe cele i podejmować trudniejsze zadania oraz skuteczniej rozwiązywać swoje problemy
- korekcyjna, odnosi się ona do przekształcania szkodliwych i mniej wartościowych mechanizmów, bardziej przydatnych (można jedzony brzydko posiłek skorygować na estetyczny posiłek)
- ekspresyjna, umożliwia ona ujawnianie tłumionych emocji a tym samym rozładowanie nagromadzonych niekorzystnych emocji i napięć
- pragmatyczna służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb człowieka bezpieczeństwa, akceptacji, samorealizacji, miłości
- kompensacyjna, zaspokojenie niezrealizowanych potrzeb, zastępowanie braku pewnych funkcji innymi funkcjami
- regulacyjna, umożliwia zaspokojenie potrzeb samorealizacji i kompensacji

FORMY ARTETERAPI
Arteterapia obejmuje następujące obszary działania:
– muzykoterapia
– choreografia
– terapia przez sztuki plastyczne
– biblioterapia
– teatroterapia
Założenia teoretyczne arteterapii opierają się na odmiennych właściwościach tych dziedzin, co wynika z faktu, że oddziaływanie wielu form sztuki jest różnorodne w odniesieniu do poszczególnych osób.

Muzykoterapia
Obejmuje oddziaływanie za pomocą muzyki i jej elementów (dźwięku oraz rytmu) na sferę emocjonalną oraz ekspresję komunikatów niewerbalnych. Muzyka jest nośnikiem treści o różnych charakterze, może działać 
uspokajająco, ale tez aktywizująco i pobudzająco. Przy odbiorze muzyki oprócz receptorów słuchowych włączane są impulsy motoryczne, wyobraźnia, wzrok, węch, dotyk i smak. Dlatego też zaliczana jest do silnie 
ekspresyjnie działających na człowieka środków niewerbalnych. Wartość terapeutyczną ma percepcja muzyki (odbiór) jak też muzykoterapia czynna, czyli tworzenie muzyki. Najbardziej podstawową forma 
muzykowania jest akompaniowanie do śpiewu. Wykorzystuje się do tego naturalne instrumenty, np. klaskanie, tupanie, zachęca się również do posługiwania się prostymi instrumentami, np., grzechotki, bębenki, 
dzwoneczki.
Instrumenty kształtują wrażliwość na barwę, rozwijają poczucie rytmu oraz twórczość oraz wyobraźnię muzyczną. Uczą koncentracji uwagi, dyscypliny.

Choreoterapia jest to forma muzykoterapii, zwana również tańcem leczniczym. Ruch jako forma sztuki służy rozmaitym celom – ma pomóc w rozwoju ciała, jego uzdrowieniu, doskonali ruchy poprawiając ich 
wyrazistość i elastyczność. Taniec wspomaga kompleksową rehabilitację poprzez poprawę harmonii, elegancji, estetyki ruchu. Ruch jest naturalna potrzebą człowieka, wpływa na rozwój fizyczny i psychiczny.
W rej metodzie stosuje się taniec, ćwiczenia ruchowo-muzyczne o różnym stopniu trudności, dostosowane do rodzaju dysfunkcji fizycznych uczestników. Ćwiczy się koordynację ruchową, poczucie rytmu i harmonii.

Teatroterapia
Z powyższą forma leczniczą łączy się ruch. W metodzie tej stosuje się psychodramę za pomocą, której odgrywa się pewne zdarzenia z przeszłości, których skutki nie zostały odreagowane. Psychodrama ma pełnić 
rolę katharsis, zarówno dla widza jak i aktora, przeżywane są leki oraz ekspresja silnych emocji. Podstawę tej metody stanowi wyobrażeniowa fikcyjna sytuacja. Powstaje ona wówczas, gdy grupa osób we wspólnej 
przestrzeni przedstawia określone zdarzenie, używając swoich ciał i gestów, jako środki wyrazu. Istota psychodramy wiąże się z wyrazem ekspresji oraz zabawy i dlatego z dużym zaangażowaniem uczestniczą w 
nim dzieci.
Teatroterapia ma na celu kształcenie samodzielności w myśleniu oraz w działaniu, aktywnej oraz otwartej postawy wobec otoczenia, pogłębienie odczuć emocjonalnych, wzbogacenie wyobraźni oraz rozwój 
osobowości.

Ekspresja plastyczna – jest to najbardziej powszechna forma terapii, w której stosuje się szereg technik
-malowanie pędzlem, dłońmi, stopami
– rysowanie
– lepienie z gliny
– rzeźbienie
– wycinanki
Terapia w takiej formie ma pomóc w likwidacji napięcia, odreagowaniu negatywnych emocji, integracji różnorodnych doznań oraz przykrych doświadczeń. Powstające dzieło ma charakter twórczy i jest ekspresją 
własnych uczuć, wartości, postaw, jest portretem osobowości autora, pozwala dotrzeć bardzo głęboko w świat myśli, pragnień, marzeń, radości, smutków, dotknąć tego, co w innych warunkach nigdy nie miałoby 
szansy zostać poznanym. Terapia ta ma duży wpływ na rozumienie własnych emocji, stanów, zachowań. Dla niektórych osób jest to jedyna pośrednia forma uzewnętrznienia własnego świata przeżyć za pomocą 
symboli. Osoba, aby uczestniczyć w zajęciach nie musi być artystą, ważny jest sam proces tworzenia, dlatego co wszystko tworzy, robi jest dobre i ma sens. Ona jest ekspertem swojego dzieła i wie o nim 
wszystko.

Biblioterapia – (książki, czasopisma) – terapia z wykorzystaniem literatury, książek, publikacji literackich.

Taka forma pobudza wyobraźnię, pozwala utożsamić się z bohaterami literackimi i na tej bazie opracować własne problemy. Biblioterapia określana jest jako forma terapii, pomocy, psychicznego wsparcia przy 
wykorzystaniu książki i innych materiałów alternatywnych. Istotnym elementem jest indywidualny kontakt pomiędzy biblioterapeuta a jedna osoba lub grupą osób. Te działania opierają się na wykorzystaniu 
terapeutycznych wartości literatury. Odpowiednio dobrana literatura dostarcza bodźców do emocjonalnego rozwoju, wzbogaca wyobraźnię, rozszerza zakres spostrzeżeń, powoduje zastępcze wrażenia ważne dla 
osób chorych i zdrowych. Metody pracy z książka stosuje się wśród chorych i niepełnosprawnych, wśród osób uzależnionych, w procesie dydaktyczno wychowawczym i terapii pedagogicznej.

Plastykoterapia jako jedna z form arteterapii
Osobnym rodzajem arteterapii lub tez terapia w wąskim rozumieniu tego terminu jest terapia przez sztuki plastyczne, która może być szeroko wykorzystywana w pracy z osobami z zaburzeniami emocjonalnymi.
W działaniach terapeutycznych można korzystać z najróżniejszych technik plastycznych. W zależności od potrzeb i problemów zainteresowanego terapeuty może pełnić role wielofunkcyjną:
– może być ukierunkowana na rozwiązanie problemu
– wpływa na uwolnienie złych emocji i odreagowuje je
– rozwija działanie twórcze
– uzewnętrznia świat problemów i przeżyć
– kreuje pozytywne myślenie
– może być traktowana jako terapia zajęciowa nastawiona na pracę z dysfunkcją
– rozwija manualność -motorykę małą

Cel terapeutyczny zakłada stworzenie takich sytuacji, aby osoba w drodze kontaktu z plastyką mogła rozwijać się w formie ekspresyjnej, percepcyjnej, harmonizować rozwój i funkcjonowanie swojej osobowości, 
przezwyciężając osobiste, specyficzne trudności (auto-ekspresja).
Auto-ekspresja poprzez twórczość plastyczną jest jednocześnie samorealizacją i zaspokajaniem potrzeb estetycznych a także terapią i kompensacją pozwalająca przekazać swoje problemy i przekonania, wizje 
świata marzeń i oczekiwań. Realizacja tych potrzeb wpływa na dobre samopoczucie, wyładowanie emocji, osłabienie wewnętrznych konfliktów, wyzbywanie się zachowań egocentrycznych i egoistycznych.
Abt rozpocząć zajęcia terapii przez sztukę należy wnikliwie przyjrzeć się podopiecznym i poznać ich zachowania. Jeśli mają problem z rozróżnieniem swoich stanów emocjonalnych, jeśli z trudem pokazują swoje 
emocje i nie potrafią opowiedzieć im innym, nie odróżniają i nie nazywają emocji innych, a ich reakcje są nieadekwatne do zaistniałych sytuacji, wówczas można zaproponować zajęcia terapii przez sztukę. W czasie 
zaplanowanych spotkań podopieczny powinien mieć możliwość:
– wyrażania swoich potrzeb, zaistniałych konfliktów
– opowiadania o tym, co go spotkało w domu, szkole
– nawiązywania niewerbalnego kontaktu z terapeutą, rówieśnikami, rodzicami
– uczestnictwa w aktywności grupy i współpracowania z nią
– samodzielnego podejmowania decyzji i eksperymentowania
– odreagowania i relaksu

About these ads
Follow

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: